Podsumowanie projektu Mezuza

„Mezuza” jest to projekt realizowany przez Komitet opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej wraz z Fundacją Antyschematy2 w ramach programu Europejski Obszar Gospodarczy.  

Tytuł projektu "Mezuza" odnosi się do zwitków pergaminu z tekstami z Tory, które Żydzi umieszczali na odrzwiach. Kiedyś w Tarnowie mezuzy widniały na co drugim domu. Tarnów był jednym z najważniejszych ośrodków kultury żydowskiej w regionie. Przez lata mieszkańcy wyparli ze świadomości kulturowe dziedzictwo Żydów; ich wiedza na temat historii żydowskich sąsiadów jest szczątkowa i miesza się ze stereotypami i uprzedzeniami. Wiedza ta jest jak pojedyncze owe ślady po mezuzach, ledwie widoczne dziś na nielicznych odrzwiach. Ten problem w szczególnym stopniu dotyczy tarnowskiej młodzieży.

Badanie ankietowe przeprowadzone przez Komitet na grupie 80 uczniów wykazało, że ponad 60% z nich nigdy nie uczestniczyło w lekcji dotyczącej historii i kultury Żydów. Z badania wynika ze wiedza dotycząca Żydów jest bardzo niska. Tylko 15% młodzieży potrafiło wymienić nazwiska znanych Żydów którzy pochodzą z Tarnowa. Większość ankietowanych nie wie nic o roli, jaką pełnili Żydzi w historii miasta. Tarnowska młodzież czerpie wiedzę na temat mniejszości etnicznych i religijnych głównie z Internetu (82%). Informacje, które można znaleźć w sieci nie są weryfikowane pod względem naukowym, nierzadko utrwalane są poprzez pryzmat uprzedzeń i stereotypów kulturowych. Młodzi ludzie często spotykają się w Internecie z mową nienawiści skierowaną przeciwko Żydom. Potwierdzają to liczne raporty. Z badań Fundacji im. Stefana Batorego wynika, że aż 60% młodzieży ma w Internecie kontakt z mową nienawiści skierowaną przeciwko Żydom („Mowa nienawiści. Raport z badań sondażowych”, Warszawa 2014). Raport Fundacji „Wiedza lokalna” wskazuje, że 65% postów na forach internetowych dotyczących Żydów zawiera mowę nienawiści i język wrogości (raportmniejszości.pl). W raporcie czytamy, że wśród wypowiedzi internautów najwięcej treści zawierających negatywne emocje w stosunku do mniejszości dotyczyło Żydów (45%), a wśród wypowiedzi, noszących znamiona mowy nienawiści największa część dotyczyła muzułmanów (64%) oraz Żydów (32%). Co więcej, młodzież, częściej niż inne grupy, spotyka się z mową nienawiści w rozmowach prywatnych (40%). Aż 76% tarnowskich uczniów biorących udział w ankiecie potwierdziło, że kiedykolwiek opowiadało rasistowskie anegdoty lub/i pisało rasistowskie hasła.
Jednym z działań, realizowanych przez młodzież skupiona w fundacji Antyschematy2, jest zinwentaryzowanie napisów umieszczonych w przestrzeni miejskiej o treści określanej jako „mowa nienawiści”. Są to zarówno hasła rasistowskie, jak też homofoniczne i skierowane do innych grup ludzi. Szczególną grupę haseł tworzą kibice tarnowskich drużyn footbolowych, obrzucając się nawzajem obelgami o treściach nawiązujących do cech rasowych czy innych, uważanych w tym środowisku za stygmatyzujące, a odnoszące się do różnych grup dyskryminowanych. Hasła te wolontariusze zamalowują sukcesywnie, w ten sposób niejako „sprzątając” miejską przestrzeń z haniebnych sformułowań pod adresem określonych grup mieszkańców naszego Miasta.

Zidentyfikowano pond 50 napisów o treściach nienawistnych, z czego 15 już zostało zamalowanych. W pracach tych bierze udział 10 wolontariuszy skupionych wokół Fundacji Antyshematy2 kierowanej przez nauczyciela Tomasza Malca.
Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.