Powrót części Panoramy Siedmiogrodzkiej z konserwacji

Do Muzeum Okręgowego w Tarnowie powróciły fragmenty Panoramy Siedmiogrodzkiej, które były przekazane do gruntownej konserwacji. Dzięki środkom z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (przyznanym na realizację zadania "Konserwacja fragmentów Panoramy Siedmiogrodzkiej. Zaprojektowanie i wykonanie krosien samonaprężających do tych obrazów" udało się w tym roku przeprowadzić konserwacje cennych dzieł. W ramach projektu wykonano 4 samonaprężające się krosna oraz przeprowadzono konserwację 4 obrazów. Do konserwacji wytypowano obrazy:
1.  Na tyłach armii węgierskiej. Cygańska kapela na drodze do Mediasz wym. 257 cm x 185 cm
2. Wóz taborowy zaprzęgnięty w woły wym. 251 cm x 166,5 cm
3. Poległy honwed wym. 144 cm x 122 cm
4. Żołnierze 73. Batalionu Seklerów w marszu na 24. Batalion Honvedów wym. 174 cm x 169 cm

Nowe krosna w odróżnieniu od tradycyjnych krosien, które są drewniane i w narożach posiadają kliny do pobijania, są aluminiowo-drewniane, z systemem sprężynek i tłoczków na całym obwodzie. Ich konstrukcja powoduje równomierne napięcie płótna w każdych warunkach. Nawet nieznaczne wahania wilgoci powodują, że konstrukcja krosna pracuje razem z płótnem obrazu. Dzięki temu nawet bardzo delikatne i stare obrazy nie ulegają niepotrzebnym naprężeniom. Patent pana Henryka Arendarskiego oparty został na budowie ludzkiego kręgosłupa. Krosno „samonaprężające z programowanym działaniem”, o konstrukcji aluminiowo-drewnianej, pozwala na bezpieczne i skuteczne napięcie każdego niestabilnego płótna. Tego typu krosna, zostały zastosowane w wielu wielkogabarytowych obrazach m.in. w Muzeum  Narodowym Warszawie i Krakowie – Sukiennicach i znakomicie się spisują. Tarnowskie Muzeum po raz pierwszy zastosowało je w 2008 roku do obrazu „Drzewo genealogiczne rodziny Tarłów” (wymiary: 312 x 202 cm), eksponowanego na Zamku w Dębnie – Oddziału Muzeum Okręgowego w Tarnowie.
Lekkie aluminiowe nowoczesne krosna samonaprężające, pozwalają na łatwy i dogodny transport obrazów. A przede wszystkim na eksponowanie ich w zmiennych warunkach wystawowych.

Wytypowane obrazy są częścią większej całości, Panoramy o wymiarach 15 x 120 metrów, wliteraturze przedmiotu, nazywanej Panoramą Siedmiogrodzką. Po raz pierwszy została pokazana w rotundzie na terenie Parku Városliget w marcu 1898, w 50. rocznicę wybuchu węgierskiego powstania przeciwko Austriakom. Okazało się jednak, że towarzystwo akcyjne założone w celu sfinansowania kosztów namalowania panoramy przeliczyło się co do spodziewanych zysków. Jan Styka, nie widząc szans na wyegzekwowanie od zleceniodawców umówionej sumy, obraz zwinął na walec i w 1900 r. wywiózł do Galicji. Ostatecznie podjął decyzję o pocięciu Panoramy na kilkadziesiąt fragmentów, które oprawiono w ramy. 

Zrealizowana konserwacja umożliwi „odzyskanie” marginesów, nierzadko zawiniętych pod spód płócien (poprzez zdublowanie płótna), co nieznacznie powiększy ich gabaryty, a co za tym idzie zmieni rozmiary dotychczasowych drewnianych krosien, a docelowo nowych ram. Po raz pierwszy fragmenty będą mogły powrócić do pierwotnych wymiarów, formatów do których przyciął je sam autor. Kolekcja fragmentów Panoramy konsekwentnie skupywana jest od 1977 roku przez Muzeum w Tarnowie i chwili obecnej (2015) kolekcja liczy 17 płócien własnych, 18 obraz jest depozytem prywatnym w MOT.
Od 2013 roku, od uruchomienia po remoncie nowej siedziby Muzeum Okręgowego w Tarnowie, w Rynku 3, obrazy te eksponowane są na stałej wystawie Panoramy Siedmiogrodzkiej. Zgromadzone w Muzeum fragmenty Panoramy są wizytówką Małopolski, tarnowskiego Muzeum i wpisują się w szerszą strategię miasta Tarnowa, uważanego za miasto generała Józefa Bema, głównego bohatera Panoramy Siedmiogrodzkiej i Wiosny Ludów na Węgrzech. Wystawa Panoramy jest jednym z elementów Szlaku Bema w Tarnowa i stanowi ważny punkt współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Węgier w Tarnowie oraz z węgierskimi instytucjami rządowymi i kulturalnymi.

Relacja video telewizji IMAV:
IMAV


Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego  (w ramach programu: Dziedzictwo kulturowe, priorytet: Wspieranie działań muzealnych). 


MKiDN
Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.