Święto Chanuki pod bimą, 9 grudnia 2015

W II w p.n.e. Państwo Żydowskie znalazło się pod okupacją pogańskich władców grekco-syryjskich Seleucydów. Po latach niewoli Żydzi się zmobilizowali i z niewielką swą armią pokonali wielekroć liczniejsze wojska wroga. Kiedy wkroczyli do Jerozolimy, zastali swoje najświętsze miejsce kultu – Świątynię zbezczeszczoną. Stały w niej posągi greckich bóstw, a złoty świecznik siedmioramienny, który z nakazu Boga powinien się palić ogniem nieustającym – był wygaszony. 
Kapłani przystąpili do rekonsekracji świątyni, należało w pierwszej kolejności zapalić oliwne ognie na świeczniku. Tymczasem w kącie Świątyni znaleziono tylko maleńkie naczynie z czystym rytualnie (koszernym) olejem. Oleju było tylko na jeden dzień świecenia. Kapłani pośpiesznie rozpoczęli procedurę oczyszczania oleju, która wedle zwyczaju trwa osiem dni. I jakież było ich zdumienie, kiedy czekając w napięciu, kiedy zgaśnie nikły płomyk na świeczniku, widzieli, że olej się pali przez kolejne dni. I tak przez dni osiem, aż gotowe było naczynie z oczyszczonym olejem, który miał płomień zasilić na kolejne dni i miesiące.

Na pamiątkę tego cudu Żydzi obchodzą radosne święto światła, zwane Chanuka, co kojarzone jest z hebrajskim słowem oznaczającym odpoczynek, np. po bitwie. Święto to trwa osiem dni w miesiącu Kislew, który wypada w grudniu. Tego roku 25 Kislew (początek Chanuki) to 6 grudnia. Przez osiem dni, codziennie zapala się o jedną lampkę więcej. Pierwszego dnia jedną, ostatniego – osiem. Świecznik chanukowy zapala się w synagodze, ale też w żydowskich domach. 

Ostatni raz przed wojną w tarnowskich synagogach Żydzi zapalali światła chanukowe w 1938 r. W niecały rok później, w listopadzie 1939 r. już wszystkie synagogi zostały przez Niemców spalone. Jeśli ktoś ukradkiem świętował jeszcze przez kolejne lata, to tylko w domu. Ale w 1943 r. już nie było w Tarnowie komu zapalić chanukę.
Kolejny raz świecznik chanukowy został zapalony w dniu 21 grudnia 2011 r. pod bimą zniszczonej synagogi Starej. Oto po 73 latach po raz pierwszy, i to publicznie, w wirtualnej przestrzeni synagogi, której zarys utrwalono niedawno w bruku, zapalono w drugim dniu Chanuki dwie świece na ośmioramiennym świeczniku. I stało się, że było to święto nie tylko żydowskie, a może nawet było bardziej celebrowanym przez chrześcijan. Zebrała się pod bimą garstka zaproszonych z Krakowa Żydów i spora grupa chrześcijan tarnowskich aby świętować wspólnie radość chanuki. Święto to przypada w bliskości Bożego  Narodzenia, które także kojarzone jest ze światłem, narodzinami Boga, jest radosne – jakże bliskie w symbolice żydowskiemu świętu zapalania świateł. Wspólna modlitwa rabina Boaza Pasha i tarnowskiego Biskupa Wiesława Lechowicza miały w tym dniu znaczenie historyczne, oto po raz pierwszy w historii tego miasta, wspólnie modlili się z okazji żydowskiego święta – rabin i chrześcijański duchowny w randze biskupa.
Dwa lata później - 6 grudnia 2013 r. świętowano pod bimą zapalenie drugiej świeczki. Udział w ceremonii wzięła grupa Żydów z Krakowa z prof. Jonathanem Webberem i nowym rabinem z Krakowa, pełnomocnikiem naczelnego rabina Polski Avim Baumolem. Tarnów reprezentował prezydent miasta Ryszard Ścigła i biskup tarnowski Andrzej Jeż. 

W tym roku początek święta chanukowego wypada na dzień 6 grudnia. Pod bima spotkamy się w czwarty dzień chanukowy – w środę 9 grudnia o godz. 17. Radosnej uroczystości patronuje Prezydent Miasta Tarnowa Roman Ciepiela a udział w ceremonii zapowiedział ks. Biskup Stanisław Salaterski.

Organizatorami kolejnej, trzeciej już po wojnie chanuki są: 
- Muzeum Okręgowe w Tarnowie
- Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie
- Fundacja Antyschematy2

Zapraszamy wszystkich ciekawych odmiennych zwyczajów, kultur i religii.
Gorące wino będzie serwować winiarnia Sztyler-Hegedus, a latkes (kto przyjdzie, zobaczy – co to jest) przygotuje Restauracja Pasaż

Adam Bartosz

Chanuka 2015 
Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.