Kolekcja numizmatyki

Zbiór numizmatyczny od schyłku lat siedemdziesiątych wzbogacany i uzupełniany był poprzez celowe zakupy. W tym czasie również zakupiono do zbiorów pierwsze banknoty.
Od roku 1980 Muzeum otrzymuje corocznie przydział monet i banknotów emitowanych przez Narodowy Bank Polski. W związku z tym powojenne nominały polskie stanowią najbardziej kompletny zbiór Działu Numizmatycznego.
Oddzielną grupę monet stanowią monety antyczne w liczbie 25 sztuk. Są to monety greckie i kartagińskie z IV w. p.n.e., rzymskie monety republikańskie, m. in. as z 211 r. p.n.e., oraz stanowiące najliczniejszą grupę monety cesarzy rzymskich - Marka Aureliusza (161-180), Klaudiusza II (268-270), Filipa Araba (244 - 249), Konstancjusza I (293-306), Konstantyna Wielkiego (306-337), oraz innych.
Monety średniowieczne reprezentowane są przez brakteat guziczkowy, szeroki grosz praski z lat 1300-1305, grosz praski Jana Luksemburczyka z lat 1311-1346, oraz półgrosz koronny Władysława Jagiełły z lat 1401-1402. Jedną z cenniejszych jest złoty floren Karola VII z lat 1450-1461.
Monety nowożytne (począwszy od XVI w.) reprezentowane są przez duży zbiór monet Stefana Batorego, Zygmunta III Wazy, Stanisława Augusta, Jana Kazimierza.
Bezsprzecznie najbardziej interesującą część zbiorów numizmatycznych, zarówno pod względem muzealnym jak i naukowym, stanowią skarby. Muzeum tarnowskie posiada ich 4. Jest to skarb 22 monet polskich i pruskich z drugiej połowy XVII w., znaleziony w naczyniu glinianym w Mikołajowicach, gm. Wojnicz w latach międzywojennych oraz skarb ze Zbylitowskiej Góry, gm. Tarnów składający się z 499 monet, głównie szelągów koronnych i litewskich Jana Kazimierza z drugiej połowy XVII w. Kolejnym jest skarb znaleziony w piwnicy domu przy Rynku tarnowskim, składający się z 84 monet polskich z okresu międzywojennego (1924-1938). Wreszcie najbogatszy, bo liczący aż 999 sztuk monet, skarb składający się z dwóch części (tzw. skarb mały i duży) a pochodzący z ruin zamku Tarnowskich na Górze św. Marcina w Tarnowie, odkryty podczas wykopalisk w 1967 r. Skarb stanowią monety polskie, szwedzkie i pruskie od późnego średniowiecza po rok 1663.
Osobną, niewielką grupę stanowią monety pochodzące z wykopalisk, a konkretnie z badań na wzgórzu zamkowym w Czchowie. W trakcie blisko dziesięciu sezonów wykopaliskowych odkryto 7 monet. Były to 3 szelągi litewskie i 1 szeląg koronny Jana Kazimierza, denar koronny Władysława Jagiełły, denar krakowski królowej Jadwigi i szeląg ryski Zygmunta III Wazy.
W miarę możliwości Muzeum starało się eksponować gromadzone monety na wystawach czasowych. Była to m. in. wystawa „Monety, ordery i odznaczenia” zorganizowana z okazji 40-lecia PRL, oraz wystawa „Monety polskie w latach 1924-1978”. Tę ostatnią tworzyły eksponaty pochodzące zarówno ze zbiorów własnych jak i prywatnych kolekcjonerów.
 
Zbiory numizmatyczne liczą w chwili obecnej ok. 4 tys. eksponatów. Zbiór ten gromadzony był przez Muzeum od początku jego istnienia, najpierw w ramach Działu Artystycznego, potem Działu Archeologii, a od 1979 r., w ramach odrębnego Działu Numizmatycznego. Zaczątek zbioru stanowiła kolekcja monet przejętych w 1948-1949 roku jako depozyt od Zarządu Miejskiego, należących przed wojną do Muzeum Miasta Tarnowa, w zbiorach Muzeum stanowiących tzw. depozyt miejski. Są to głównie nowożytne monety europejskie (rosyjskie, niemieckie, austro-węgierskie, austriackie, od XVIII do XX w.). Schyłek lat czterdziestych oraz lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte wzbogaciły nasze zbiory numizmatyczne sporą liczbą darów od osób prywatnych i instytucji, jak np. Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Miasta Tarnowa, czy Komendy Miejskiej MO w Tarnowie.
O ile początkowo zbiór numizmatyczny gromadzony był dość chaotycznie i okazjonalnie, o tyle od schyłku lat siedemdziesiątych wzbogacany i uzupełniany był również poprzez celowe zakupy. W tym czasie również zakupiono do zbiorów pierwsze banknoty.
Od roku 1980 Muzeum otrzymuje corocznie przydział monet i banknotów emitowanych przez Narodowy Bank Polski. W związku z tym powojenne nominały polskie stanowią najbardziej kompletny zbiór Działu Numizmatycznego.
Oddzielną grupę monet stanowią monety antyczne w liczbie 25 sztuk. Są to monety greckie i kartagińskie z IV w. p.n.e., rzymskie monety republikańskie, m. in. as z 211 r. p.n.e., oraz stanowiące najliczniejszą grupę monety cesarzy rzymskich - Marka Aureliusza (161-180), Klaudiusza II (268-270), Filipa Araba (244 - 249), Konstancjusza I (293-306), Konstantyna Wielkiego (306-337), oraz innych.
Monety średniowieczne reprezentowane są przez brakteat guziczkowy, szeroki grosz praski z lat 1300-1305, grosz praski Jana Luksemburczyka z lat 1311-1346, oraz półgrosz koronny Władysława Jagiełły z lat 1401-1402. Jedną z cenniejszych jest złoty floren Karola VII z lat 1450-1461.
Monety nowożytne (począwszy od XVI w.) reprezentowane są przez duży zbiór monet Stefana Batorego, Zygmunta III Wazy, Stanisława Augusta, Jana Kazimierza.
Bezsprzecznie najbardziej interesującą część zbiorów numizmatycznych, zarówno pod względem muzealnym jak i naukowym, stanowią skarby. Muzeum tarnowskie posiada ich 4. Jest to skarb 22 monet polskich i pruskich z drugiej połowy XVII w., znaleziony w naczyniu glinianym w Mikołajowicach, gm. Wojnicz w latach międzywojennych oraz skarb ze Zbylitowskiej Góry, gm. Tarnów składający się z 499 monet, głównie szelągów koronnych i litewskich Jana Kazimierza z drugiej połowy XVII w. Kolejnym jest skarb znaleziony w piwnicy domu przy Rynku tarnowskim, składający się z 84 monet polskich z okresu międzywojennego (1924-1938). Wreszcie najbogatszy, bo liczący aż 999 sztuk monet, skarb składający się z dwóch części (tzw. skarb mały i duży) a pochodzący z ruin zamku Tarnowskich na Górze św. Marcina w Tarnowie, odkryty podczas wykopalisk w 1967 r. Skarb stanowią monety polskie, szwedzkie i pruskie od późnego średniowiecza po rok 1663.
Osobną, niewielką grupę stanowią monety pochodzące z wykopalisk, a konkretnie z badań na wzgórzu zamkowym w Czchowie. W trakcie blisko dziesięciu sezonów wykopaliskowych odkryto 7 monet. Były to 3 szelągi litewskie i 1 szeląg koronny Jana Kazimierza, denar koronny Władysława Jagiełły, denar krakowski królowej Jadwigi i szeląg ryski Zygmunta III Wazy.
W miarę możliwości Muzeum starało się eksponować gromadzone monety na wystawach czasowych. Była to m. in. wystawa „Monety, ordery i odznaczenia” zorganizowana z okazji 40-lecia PRL, oraz wystawa „Monety polskie w latach 1924-1978”. Tę ostatnią tworzyły eksponaty pochodzące zarówno ze zbiorów własnych jak i prywatnych kolekcjonerów.