Felicja Curyłowa i Jej malowany świat - Zalipie

„Felicja Curyłowa i Jej malowany świat - Zalipie” – to wystawa poświęcona  znanej zalipiańskiej malarce, która stała się sztandarową postacią związaną z tradycją barwnych dekoracji domów na Powiślu Dąbrowskim w Małopolsce. Rozsławiła wieś Zalipie w kraju i na świecie poprzez swój talent malarski i osobiste zaangażowanie w ideę promocji tej unikatowej dziedziny sztuki ludowej. Ekspozycja zorganizowana została z okazji 110-rocznicy urodzin malarki,  a także w związku z 50- jubileuszowym Konkursem „Malowana Chata”. Jest to pierwsza wystawa, która  całościowo prezentuje wątek biograficzny malarki na tle czasów, w których żyła i w kontekście Zalipia- miejsca, w którym tworzyła. Pokazane są na niej archiwalne fotografie malarki , dokumenty, listy, zdjęcia dawnych malatur naściennych, a także bogata reprezentacja malowanek, wycinanek, ceramiki, plastyki obrzędowej oraz strojów ludowych z Powiśla Dąbrowskiego.  Zaprezentowana na 20 planszach Jej historia, wzbogacona fotografiami jej twórczego dorobku  zrealizowana została ze zbiorów : Muzeum Etnograficznego w Tarnowie, Muzeum Etnograficznego w Krakowie, a także z prywatnego archiwum Profesora Romana Reinfussa.
kurator wystawy Urszula Gieroń


Miała świadomość wartości miejscowych tradycji zdobniczych, zakorzenionych  już od 2 połowy XIX wieku w Zalipiu i jego okolicach.  Postanowiła, wiedząc  jak są piękne i cenne,  a jednocześnie przemijające i nietrwałe, ocalić je dla potomności. Poświęciła temu 50 lat swojego życia, angażując  się w działalność artystyczną  i społeczną. Wykorzystała do tego nie tylko swoje uzdolnienia plastyczne i pasję tworzenia, ale także niespożytą energię i umiejętności  organizatorskie. Felicja Curyłowa (1903-1974), pochodziła z rodziny  o tradycjach artystyczno-rzemieślniczych (matka- Apolonia Wojtyto była malarką, a ojciec Paweł – cieślą). Od najmłodszych lat przejawiała uzdolnienia plastyczne, zajmując się malarstwem i haftem. Jej umiejętności rozwijały się , bo już w połowie okresu międzywojennego Jej prace wzbogaciły kolekcję Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Zauważona została wtedy jako artystka operująca wysmakowanym repertuarem tematycznym, cechująca się doskonałym wyczuciem kompozycji i zdradzająca upodobanie do ciemniejszych tonacji. W 1939 r. wraz z dwoma innymi, znanymi malarkami (Rozalią Zaród i Marią Janeczek)  ozdobiła malowankami izbę zalipiańską w Muzeum Ziemi Krakowskiej w Krakowie. Po II wojnie światowej, już
w okresie Polski Ludowej bardziej rozwinęła swą działalność, bazując na wypracowanej wizji lokalnej twórczości. Wizja ta zakładała scalenie, połączenie przeszłości-tradycji z nowoczesnością. Stała się aktywną, wręcz niestrudzoną  propagatorką kultury ludowej i jednocześnie działaczką na rzecz modernizacji wsi. Na fali zainteresowania prostą, wiejską sztuką- tematyką popularną w tym okresie politycznym - wiele osiągnęła dla Zalipia, jako jego przedstawicielka. Potrafiła wyjednać dla wsi u najwyższych władz wiele przywilejów (elektryfikacja w 1952r. – kilkanaście lat wcześniej niż
w okolicznych miejscowościach; czy lepsze drogi – lata 50.). Była radną gromadzką i powiatową. To ona zjednoczyła malarki zalipiańskie
w nieformalne stowarzyszenie „Wieś Tworząca”, które pozwoliło im zaistnieć, zdobyć popularność i poprawić warunki materialne. Ta działająca spółdzielnia przemysłu ludowego zapewniła promocję Zalipia :   zainteresowanie turystów i indywidualnych nabywców z kraju i zagranicy, udział w wystawach, kiermaszach, festiwalach i zlecenia na wykonanie prac malarskich. Współpracowała z Milenium i Cepelią. Grupa malarek z Felicją na czele wykonywała malatury w Lublinie, Warszawie, Krakowie, Brukseli, na statku „Batory” i w mniejszych ośrodkach: Rzepienniku Marciszewskim, Dąbrowie Tarnowskiej, Zaborowie, Bochni, Limanowej, Wierzchosławicach i wiele innych. Inwencja ludowa Zalipianek włączona została w zakres prac Instytutu Wzornictwa  Przemysłowego w Warszawie (opracowanie wzorów do druku na tkaninach i chustkach). We Włocławku malowały swoje wzory na wyrobach fajansowych, a w Ćmielowie – na porcelanie. Ich motywy malowane ręcznie ozdobiły również milanowskie jedwabie. Felicja Curyłowa była także współorganizatorką  odbywających się  konkursów na malowanki ścienne i twórczość ludową Powiśla. Pierwszy konkurs odbył się w Podlipiu
w 1948 r., następny w Dąbrowie Tarnowskiej w 1950r., kolejny w 1952 już
w Zalipiu. Następne konkursy „Malowana Chata” odbywały się początkowo nieregularnie, a od 1976- corocznie do 2013 roku. Z biegiem lat impreza ta rozrastała się obejmując coraz więcej wsi, upowszechniając tradycję malowania i kontynuując myśl Felicji Curyłowej. Ostatnie lata swojego życia poświęciła Felicja staraniom o budowę „Domu Malarek”- wiejskiego domu kultury z pracowniami dla malarek, salą widowiskową, pomieszczeniami do zebrań, pokojami hotelowymi i punktem gastronomicznym dla turystów. Załatwiła formalności związane z lokalizacją, plac pod budowę, projekt architektoniczny. Nie dane było jej doczekać rozpoczęcia budowy, gdyż zmarła w 1974 r. W 1978 roku, także już po jej śmierci– w domu, w którym żyła utworzono Muzeum - Zagroda Felicji Curyłowej. W jego skład wchodzi pozostawiona in situ chałupa z 1908 roku, wraz z wyposażeniem, a także oryginalnymi malowankami i wytworami plastyki. Obok niej, w malowniczym, otoczonym zielenią plenerze zachowały się przynależne do zagrody: obora, stodoła i studnia z żurawiem. Zagrodą (Oddział Muzeum Okręgowego
w Tarnowie) opiekuje się wnuczka Felicji Curyłowej – Wanda Racia, której malarka przekazała swoje umiejętności i pasje. Oprócz tego ośrodka, tradycje zalipiańskie kontynuuje i promuje „Dom Malarek” w Zalipiu. Felicja Curyłowa pewnie byłaby dumna, że Jej malowany świat nadal trwa w  Zalipiu. 

Felicja Curyłowa i Jej malowany świat- Zalipie
Felicja Curyłowa – znana zalipiańska malarka, która stała się sztandarową postacią związaną z tradycją barwnych dekoracji domów na Powiślu Dąbrowskim w Małopolsce. Rozsławiła wieś Zalipie w kraju i na świecie poprzez swój talent malarski i osobiste zaangażowanie w ideę promocji tej unikatowej dziedziny sztuki ludowej. Miała świadomość wartości miejscowych tradycji zdobniczych, zakorzenionych  już od 2 połowy XIX wieku w Zalipiu i jego okolicach.  Postanowiła, wiedząc  jak są piękne i cenne,  a jednocześnie przemijające i nietrwałe, ocalić je dla potomności. Poświęciła temu ponad 50 lat swojego życia, angażując  się w działalność artystyczną i społeczną. Wykorzystała do tego nie tylko swoje uzdolnienia plastyczne i pasję tworzenia, ale także niespożytą energię i umiejętności  organizatorskie.

Wystawa towarzyszy tegorocznej 50 jubileuszowej edycji Konkursu Malowana Chata

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego


Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.