Wystawa Máriapócs – węgierska Częstochowa

W siedzibie Muzeum Okręgowego w Tarnowie (Rynek 3 w Tarnowie) otwarto wystawę MÁRIAPÓCS – WĘGIERSKA CZĘSTOCHOWA. Wernisaż odbył się 21.10.2013 r.

FOTOGALERIA WERNISAŻU

W 2005 roku Episkopat Węgierski uznał greckokatolicki kościół w Máriapócs za Sanktuarium Narodowe. Warto przybliżyć wydarzenia religijne i historyczne, które sprawiły, że nazwa osady Pócs, położonej w regionie Nyírség na wschodzie Węgier, połączona została z Matką Boską i od wieków słynie jako najważniejsze centrum kultu Marii na Węgrzech.

Pócs i grekokatolicy
Nazwa wsi Pócs wystąpiła po raz pierwszy w źródłach z XIII wieku, które podały, że jej centrum wyznaczał, otoczony cmentarzem, kościół rzymskokatolicki. Do dzisiaj zachowały się jego gotyckie fragmenty. Prawdopodobnie w XVII wieku właściciele wsi sprowadzili z Karpat rodziny Rusińskie o „wyznaniu greckokatolickim”. Zbudowały one drewnianą cerkiew, która zapewne nawiązywała do tradycyjnych form świątyń występujących w owym okresie.

Ikona z płaczącą Bogurodzicą
Podczas niedzielnej Mszy świętej 4 listopada 1696 roku, miejscowy rolnik Mihály Eöry zauważył, że z obu oczu Bogurodzicy, przedstawionej na ikonie, obficie płyną łzy. Wieść o niezwykłym wydarzeniu szybko rozeszła się po wsi i okolicy. Cud z krótkimi przerwami trwał do 8 grudnia. W celu  sprawdzenia jego autentyczności do Pócs przybył generał Johannes Andreas von Corbelli, głównodowodzący cesarskich wojsk stacjonujących w północno-wschodnich Węgrzech. W obecności kilku świadków – nie tylko katolików, zdjęto obraz, przebadano i ponieważ nie znaleziono żadnych śladów oszustwa, cud uznano za prawdziwy. Według ówczesnych opisów w dniu ostatniego łzawienia był taki mróz, że w kielichu zamarzło woda i wino, ale nawet wtedy łzy  Marii obficie płynęły. Oficjalne dochodzenie zarządził także rzymskokatolicki biskup György Fenessy z Eger. Przed specjalna komisją wszyscy świadkowie potwierdzili fakt płaczu, a jeden z nich – sołtys LászlóCsigari opowiedział, że 21 lat wcześniej on zlecił namalowanie ikony Istvánowi Papp, młodszemu bratu miejscowego parocha (proboszcza), z wdzięczności za uwolnienie z niewoli tureckiej. Nie mógł jednak za nią zapłacić i ikonę wykupił zamożniejszy mieszczanin Lőrinc Hurta, który podarował ja do miejscowej cerkwi.
Przedstawienie Bogurodzicy, trzymającej na lewym ręku Jezusa i wskazującej na niego prawą dłonią, namalowane zostało temperą na klonowej desce o wymiarach 50x70cm. Jezus w geście błogosławieństwa ma uniesioną prawą rękę, a w lewej trzyma czerwony kwiat (różę lub lilię) o trzech płatkach. Szata Marii zgodnie z tradycja jest purpurowa, czoło i ramię ozdobione gwiazdami, symbolizującymi wieczne dziewictwo, spód jej szaty jest zielony. To, że na szyi Marii widnieje podwójny sznur pereł jest na ikonach rzadkością, tak samo jak to, że Jezus ma na szyi zawieszony łańcuch z krzyżem greckim, co może wskazywać na jego przyszła mękę. Nad prawym ramieniem Marii widoczny jest grecki napis oznaczający w skrócie słowa – „Matka Boża|” a nad ramieniem dzieciątka – „Jezus Chrystus”. W górnych rogach obrazu znajdują się głowy aniołów, a na dole, prawdopodobnie na życzenie Lőrinca Hurty, napisane cyrylicą, zdanie: „Ten obraz fundował sługa boży w intencji odpuszczenia grzechów”.
Wieść o cudownym wydarzeniu w Pócs szybko rozeszła się i dotarła na dwór wiedeński. Cesarz austriacki i król Węgier Leopold I spełniając prośbę żony, Eleonory, wydał rozkaz przeniesienia płaczącego obrazu do stolicy. W lipcu 1697 roku dotarł do Wiednia, gdzie przez dwa miesiące w procesjach przenoszono go do kolejnych kościołów. W tym samym czasie chrześcijańskie wojska pod wodzą księcia Eugeniusza Sabaudzkiego prowadziły działania wojenne przeciwko Turcji i 11 września 1697 roku pod Zentą (obecnie  Senta – Serbia) odniosły wielkie zwycięstwo nad przeważającymi siłami muzułmanów. Dwór cesarski i ludność Wiednia uznały, że nastąpiło to dzięki wstawiennictwu Bogurodzicy z Pócs. Cesarzowa Eleonora ozdobiła obraz klejnotami i nadała mu jeden z piękniejszych przydomków z Litanii Loretańskiej – „Mistyczna Róża”  (Rosa Mystica), zapewne ze względu na kwiat trzymany przez Dzieciątko. Cudowny obraz umieszczony został nad tabernakulum w głównym ołtarzu wiedeńskiej katedry św. Stefana.
Mieszkańcy Pócs nie pogodzili się z utratą świętej ikony, a przywódca powstania przeciwko Austrii, książę Franciszek II Rakoczy, uważał zabranie jej za wielka krzywdę wyrządzoną narodowi węgierskiemu. Jednak oryginał pozostał w Wiedniu, a do Pócs zwrócono w 1707 roku kopię, która nie cieszyła się zbyt wielką czcią wśród mieszkańców. Sytuacja uległa zmianie kiedy 1 sierpnia 1715 roku zauważono na obliczu Marii łzy, cud ten powtórzył się także 5 sierpnia . Przeprowadzone badania kopii obrazu potwierdziły cudowny charakter zdarzenia. Nadano wtedy kościołowi tytuł sanktuarium maryjnego. Koleje pojawienie się łez na obrazie miało miejsce 1905 roku. Z czasem powstał okazały Kocioł który jest miejscem pielgrzymek pielgrzymów zarówno grekokatolików jak rzymskokatolików z terenu Węgier, Rumunii, Ukrainy.
Ważnym momentem w dziejach tego sanktuarium była wizyta 18 sierpnia 1991 roku Papieża Jana Pawła II który odprawił liturgie bizantyjską w języku węgierskim.
Wystawa prezentowana w Muzeum w Galerii Rynek 3 jest wspólnym dziełem muzeów w Ostrołęce, Łomży, Płocku, Tarnowie i Głogowie. Wspierana przez Węgierski Instytut Kultury w Warszawie. Towarzyszy jej wspólnie wydany katalog

Wystawa  w Tarnowie prezentowana będzie do końca listopada 2013 roku.

W trakcie wernisażu zostało podpisane porozumienie o współpracy miedzy Muzeum Okręgowym  w Tarnowie a Stowarzyszeniem Uniwersytetu Trzeciego Wieku przy MWSE.  Porozumienie podpisali: Maria Kanior – prezes Stowarzyszenia i Andrzej Szpunar Dyrektor Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Podpisane porozumienie jest  jednocześnie uruchomieniem  Muzealnego Salonu III wieku. W ramach Muzealnego Salonu będą w murach muzeum realizowane będą spotkania klubowe, wystawy, wykłady warsztaty.
Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.