Węgierskie pomniki pamięci

Niezwykłym przejawem węgierskiej sztuki ludowej są drewniane nagrobki słupowe – fejfa (drzewo do głowy). W Polsce nazywane są „kopijnikami”, gdyż nawiązują do prastarej tradycji wbijania kopii w grób rycerza. Od XVI wieku zaczęły się upowszechniać, zwłaszcza na terenie Siedmiogrodu, wraz z szerzeniem się reformacji i stały się charakterystycznym oznakowaniem grobów na cmentarzach protestanckich, podobnie jak krzyże na katolickich.
Nowego znaczenia nabrały kopijniki po pierwszej wojnie światowej i traktacie pokojowym w Trianon (1920), w wyniku którego Węgry straciły ponad dwie trzecie terytorium. Dla Węgrów, którzy pozostali poza ojczyzną, stały się symbolem tożsamości narodowej. Idea stawiania kopijników niemal całkowicie zanikła w czasach rządów komunistycznych, ale odrodziła się spontanicznie w 1989 roku i od tego czasu pełnią one role pomników pamięci.

Wystawa prezentuje przykłady kopijników. Stanowiły one często odwzorowanie części ciała: głowy, szyi, tułowia, nogi, ręki. Ta symbolika była różna w różnych regionach Węgier. Dla przykładu: tulipan wieńczący słup drewniany w jednym miejscu był symbolem mężczyzny w innym kobiety. Słupy nagrobne także malowano, zaś kolory były również symbolami. W ornamentyce występują symbole uniwersalne, prastare jak np. rozeta – symbol słońca czy motywy roślinne – drzewo życia.
Tarnów posiada własna grupę kopijników znajdują się one na skwerze przy pomniku Sándora Petofiego. 10 kopijników ustawionych w okrąg upamiętnia bitwy stoczone przez gen. Józefa Bema. 
Za Bramą Seklerów im. Józefa Bema i Sándora Petofiego przy ulicy Krakowskiej w 2006 i 2008 roku z inicjatywy Andrzeja Szpunara, Tarnowskiego Muzeum, Towarzystwa Przyjaciół Węgier i Istvana Balázsa z Miszkolca postawiono dwa kopijniki.Pierwszy poświęcony Michałowi Forgonowi – prawnikowi i heraldykowi rodów węgierskich, który zmarł z ran w Tarnowie w 1914 roku i został pochowany na zniszczonym cmentarzu nr 202.
Drugi upamiętnia Norberta Lippóczego – winiarza i kolekcjonera, mieszkańca Tarnowa i honorowego obywatela miasta.
Na kilku sześcianach stojących na wystawie pokazane są węgierskie pomniki pamięci z innych regionów Polski.

Wystawa czynna od 9 marca do końca kwietnia 2015 r.
Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.