Wycinanki chi?skie - wystawa

Od 15 grudnia b.r. do lutego 2009 r. w Muzeum Etnograficznym w Tarnowie (ul.Krakowska 10) zobaczy? mo?na b?dzie wystaw? „Wycinanki chi?skie”. Pochodzi ona ze zbiorów Muzeum im. St. Fischera w Bochni, a jej g?ówn? cz??? stanowi kolekcja wycinanek zgromadzona przez artyst?, ceramika Stanis?awa Tworzyd?o z Warszawy. Ekspozycj? dope?niaj? lalki z teatru cieni wykonane z o?lej skóry, drzeworyty i obrazy. Inne prezentowane eksponaty to wytwory sztuki  i przedmioty codziennego u?ytku pochodz?ce z kolekcji Ireny i Adama Krzeczewskich z Gliwic, równie? przekazane  w darze Boche?skiemu muzeum.
Celem wystawy jest przybli?enie klimatu odleg?ego Pa?stwa ?rodka, uzmys?owienie bogactwa i ró?norodno?ci wyrobów artystycznych kr?gu kultury Wschodu oraz zrozumienie ich rozbudowanej symboliki i g??bi tre?ci.
Sztuka wycinania wzorów z papieru znana jest w Chinach od bardzo dawna, wi??e si? z pocz?tkami  wynalazku papieru w tym kraju. Za ich pierwowzór uwa?a si? lalki teatru cieni. Wycinankarstwo w pi?miennictwie chi?skim po?wiadczone jest   w XI wieku. Technika ta rozpowszechni?a si? stamt?d do Turcji, Persji, Indonezji(Jawa), Afryki Pó?nocnej, sk?d w XVII wieku poprzez W?ochy zaw?adn??a ca?? Europ?. Poprzez wiele wieków, a? do dzi? chi?ska wycinanka jako sztuka u?ytkowa, s?u??ca do zdobnictwa wn?trz (okien, drzwi, ?cian, lampionów) wykszta?ci?a wiele form i odmian. W zale?no?ci od regionu te tzw. „wzory, kwiaty okienne” mog? przybiera? ró?ne motywy- nie tylko ro?linne, ale tak?e zoomorficzne (ptaki, owady, zwierz?ta), postaci bohaterów ludowych opowie?ci, sceny figuralne. Charakteryzuj? si? odmienno?ci? kolorystyczn? (czer?, odcienie czerwieni, wielobarwno??). Zró?nicowana jest  tak?e forma -zauwa?ana w upodobaniu do gi?tko?ci linii, z?bkowa?, czy sylwetowych uj?? postaci (na pó?nocy Chin), czy te? wyj?tkowa dba?o?? o detal, subtelno??, graficzno?? rysunku, obramowania i t?o (po?udnie Chin). Za najpi?kniejsze uchodz? peki?skie wycinanki wyró?niaj?ce si? a?urowo?ci?, dekoracyjno?ci? i bogat? ornamentyk?. Ciekawym ich przyk?adem s? wielobarwne przedstawienia bohaterów klasycznej opery peki?skiej. Te pi?kne wyroby  tworzone s? przez dziewcz?ta i kobiety wiejskie no?yczkami, a cz??ciej zakrzywionymi no?ykami przy wykorzystaniu szablonu i p?ytki woskowej z u?o?onymi kilkoma warstwami papieru (jednorazowo powstaje wi?c nawet ok.30 sztuk).
Wycinanki s? ozdob? noworoczn?, nie tylko o walorach estetycznych, ale wpisuj? si? w bogat? obrz?dowo?? i wierzenia, i? przynosz? domowi szcz??cie i pomy?lno??.
Podobnie wa?n? rol? w przekazywaniu ?ycze? pomy?lno?ci, dostatku, zgody i harmonii w rodzinie spe?niaj? drzeworyty. Przedstawione na nich bóstwa maj? sprzyja? tym, którzy w Nowym Roku zawiesz? w domu nowy drzeworyt. Kult okre?lonych bóstw w Nowym Roku zwraca? szczególn? uwag? na najwa?niejsze z nich -bóstwo domowego ogniska, bogów wp?ywów i d?ugiego ?ycia, bogów bogactwa i szcz??cia. Chi?skie grafiki- obrazki noworoczne i kalendarze stanowi?y typowe prezenty ?wi?teczne dla rodziny, przyjació? i znajomych, st?d te? odbijano je w masowych, milionowych nak?adach. Produkowa?y je liczne miejskie i wiejskie manufaktury, a tak?e pracownie przy klasztorach i ?wi?tyniach. Stosowana do ich produkcji, jest stara, zrodzona jeszcze w czasach dynastii Tang (ok.600-900 r.) technika drzeworytnicza. Pozwala ona na otrzymanie na papierze rysunku -drukowanej odbitki z wypuk?ego rytu na drewnianej desce. Nast?pnie rysunek jest kolorowany farbami wodnymi  (dawniej tradycyjnymi farbami mineralnymi, a od XX wieku zast?pionymi farbami chemicznymi).
 Prezentowana kolekcja druków noworocznych pochodz?ca z lat 50.  XX wieku  z okolic Pekinu, Kantonu i Tiencinu – to tak?e zbiór  St. Tworzyd?y z okresu jego studiów w Akademii Sztuki w Pekinie. Wystaw? uzupe?niaj? stampa?e- czyli rysunki grawerowane w kamieniu, a tak?e obrazy malowane na jedwabiu, li?ciach i papierze (niektóre z ko?ca XIX wieku).
Zachwycaj? drobne przedmioty sztuki u?ytkowej jak np. wachlarze ze s?omy ry?owej, piór czy drzewa sanda?owego, pa?eczki z laki czy drewna bambusowego, a tak?e rze?by z wizerunkami bóstw – drewniane, z br?zu i alabastru.

Otwarcie wystawy odby?o si? 15 grudnia w Muzeum Etnograficznym w Tarnowie.

Urszula Giero?

Wszelkie prawa zastrzeżone dla Muzeum Okręgowego w Tarnowie

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.