VIII Konferencja Taborowa

Naukowcy, muzealnicy, edukatorzy i działacze społeczni z Polski i zagranicy spotkają się w Tarnowie, by wspólnie rozmawiać o historii i współczesności Romów. Od 2 do 4 października 2026 roku odbędzie się VIII Konferencja Taborowa, organizowana w ramach XXVII Międzynarodowego Taboru Pamięci Romów. Wydarzenie przygotowuje Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie we współpracy z Muzeum Ziemi Tarnowskiej.

Obrady będą miały miejsce w nowo wykreowanej placówce kulturalnej „Piwnica pod Gwiazdami” (ul. Dąbrowskiego 7), a program obejmie wykłady, panele dyskusyjne, promocję wydawnictw oraz podróż Małopolskim Szlakiem Martyrologii Romów. Uczestnicy przejadą trasą Tarnów – Żabno – Bielcza – Borzęcin Górny – Borzęcin Dolny – Szczurowa, odwiedzając miejsca, w których podczas II wojny światowej Niemcy dokonywali egzekucji Romów.

Goście konferencji zwiedzą również Muzeum Etnograficzne w Tarnowie, gdzie od 1990 r. lat prezentowana jest pierwsza na świecie stała wystawa poświęcona historii i kulturze Romów. Ekspozycja od lat przyciąga licznych zagranicznych turystów, którzy często przyjeżdżają do Tarnowa właśnie w tym celu. 

Szczególnym punktem programu będzie projekcja filmu „On My Land” („Na mojej ziemi”) w reż. Pauliny Ibek, zainicjowany badaniami m.in. Elżbiety Mirgi-Wójtowicz. Film powstał w ramach projektu badawczego ROCIT, który bada nierówne obywatelstwo oraz doświadczenia ukraińskich Romów w kontekście wojny i przymusowego przesiedlenia.

Tematy konferencji obejmą zarówno pamięć historyczną, jak i wyzwania współczesności, sięgają do obszarów europejskich (m.in. Czechy, Ukraina), a także innych kontynentów (Brazylia).

Konferencja stanie się ważnym forum wymiany myśli i doświadczeń, łącząc perspektywę polskich i zagranicznych ekspertów.

Projekt finansowany jest przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

XXVII Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów

VIII KONFERENCJA TABOROWA 
2-4 października 2026

Organizator: Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie

Współorganizator: Muzeum Ziemi Tarnowskiej

Projekt finansowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji 

Miejsce obrad: Tarnów, Piwnica pod Gwiazdami, ul. Dąbrowskiego 7 

Muzeum Etnograficzne – Wystawa „Romowie. Historia i kultura”, ul. Krakowska 10

Piątek, 2 października

16:00 – 18:00 Zwiedzanie ekspozycji romskiej w Muzeum Etnograficznym 

18:30 – 20:00 obrady

Dr Alicja Gontarek, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

„Proszę o sporządzenie wykazu zbrodni”.  Próby rozpoznania i gromadzenia dokumentacji o zagładzie Romów podejmowane przez Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce w latach 1979-1981

Dr Aleksandra Szczepan, Leibniz-Institut für Geschichte und Kultur des östlichen Europa (Instytut Historii i Kultury Europy Wschodniej im. Leibniza), filia w Pradze

Obława. Polska wieś i rozproszona Romska Zagłada w serialu „Popielec”

 

Sobota, 3 października

9:30 Małopolskim Szlakiem Martyrologii Romów: Tarnów – Żabno – Bielcza – Borzęcin Górny – Borzęcin Dolny – Szczurowa, wycieczka autokarowa, wyjazd z miejsca zakwaterowania

16:00 – 18:00 obrady 

Dr hab. Tomasz Wicherkiewicz, prof. Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań

Jak (nie) istnieje / funkcjonuje polityka językowa wobec Romów w Polsce – i czy jest ona Romom w Polsce potrzebna? 

Dr hab. Adela Kożyczkowska, prof. Uniwersytetu Gdańskiego

(Nie)godność dziecka romskiego w polskiej szkole. Głos w sprawie ukrytych praktyk dyskryminacyjnych

Tomasz Pawęzka, Szef projektów e-Journalism University 

Od niewidoczności do współuczestnictwa – lokalne media jako narzędzie przeciwdziałania wykluczeniu mniejszości romskiej. Studium przypadku projektu „Poznajmy się – Wszyscy jesteśmy braćmi pod jednym niebem”

18:00 – 18:30 przerwa kawowa

18:30 - 20:00

Dr Wojciech Szymański, Uniwersytet Warszawski 

„Las śpiewa” Małgorzaty Mirgi-Tas: Wystawa – książka – studia przypadku 

Dr Elżbieta Mirga-Wójtowicz, Uniwersytet Warszawski

Pokaz filmu, „On My Land” (Na mojej ziemi), reż. Paulina Ibek zrealizowanego w ramach projektu badawczego ROCIT, który bada nierówne obywatelstwo oraz doświadczenia ukraińskich Romów w kontekście wojny i przymusowego przesiedlenia

Niedziela 4 października

9:30 – 11:00 obrady

Ilona Flażyńska, Muzeum Treblinka

Od ciszy do głosu. Jak książka „Romowie. Historia i poezja” wspiera zachowanie pamięci o Zagładzie Romów i Sinti

Dr hab. Magdalena Krysińska-Kałużna, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego

            Romowie z Brazylii: od niewidzialności do uznania

Dr Joanna Brodniewicz, Instytut Filologii Słowiańskiej, Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Czy historia Czechosłowacji wygląda inaczej, gdy opowiadają ją Romowie? Romskie narracje lat 1968–1989