Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach
Zbiory fotograficzne
Muzeum posiada obszerny zbiór fotografii dotyczących osoby Wincentego Witosa, jego rodziny, rodzinnej wsi oraz szeroko pojętego ruchu ludowego. Fotografie pochodzą głównie z lat 20 i 30 XX wieku. Wiele z fotografii ukazuje pracę społeczno-polityczną Witosa, w których brał czynny udział, posiedzenia parlamentarne, zjazdy, czy święta ludowe z jego udziałem. Wśród zdjęć na uwagę zasługują obszerne kolekcje dotyczące pobytu Witosa na emigracji politycznej w Czechosłowacji (1933–1939) oraz z jego pogrzebu, który miał miejsce w Krakowie w dniu 31 października 1945 r. Ponadto w zbiorach muzeum znajdują się unikalne fotografie z „procesu krakowskiego” działaczy PSL i WiN z 1947 r., a także te dotyczące powojennej historii Polskiego Stronnictwa Ludowego na czele z następcą Witosa Stanisławem Mikołajczykiem. Fotografie obrazujące działalność mniej czy bardziej znanych działaczy ruchu ludowego, m.in. ok. 100 oryginalnych zdjęć przedstawiających Stanisława Mikołajczyka w latach 1943–1945 (w gabinecie MSW w Stratton House, z członkami rządu, wśród ludowców i pracowników MSW w Londynie z lat 1941–1943, po powrocie do kraju w Wielkopolsce, Katowicach i Warszawie i in.). Dużą wartość posiada zbiór zdjęć z lat 1920–1945 przedstawiających Wincentego Witosa (m.in. w parlamencie w Wiedniu, w otoczeniu członków Polskiej Komisji Likwidacyjnej i członków kolejnych gabinetów, z procesu brzeskiego i okresu „tułaczki”, po powrocie do kraju wiosną 1939 r. i in.).
Zbiory etnograficzne
Muzeum Witosa poszczycić się może bogatymi zbiorami etnograficznymi. Przedmioty gospodarcze, używane na dawnej wsi polskiej, pochodzą z końca XIX i początku XX wieku, które świadczą o poziomie kultury umysłowej i pomysłowości gospodarskiej wierzchosławickich chłopów. Wśród nich na uwagę zasługują maszyny i akcesoria rolnicze, które w swojej pracy na co dzień używał Wincenty Witos (pług, siewniki, wialnia, sieczkarnie, brony, kultywator). Pozostała część zbiorów to przedmioty codziennego użytku, które używano na wsi galicyjskiej, takie jak naczynia gliniane, drewniane czy wyposażenie dawnej wiejskiej kuchni.
Zbiory artystyczno-historyczne
W zbiorach artystyczno-historycznych Muzeum W. Witosa znajduje się ok. 1200 eksponatów. Przeważającą większość stanowią różnorakie dokumenty, w tym: listy – korespondencja, stare druki, rękopisy, pisma ulotne, telegramy itp., poświęcone działalności politycznej W. Witosa oraz działalności ruchu ludowego. W zespole materiałów drukowanych pokaźny zbiór stanowią afisze, obwieszczenia, rozporządzenia, zarządzenia, odezwy wyborcze i ulotki propagandowe z okresu międzywojennego, wydawane przez organizacje i stronnictwa chłopskie, wiejskie organizacje młodzieżowe, organizacje społeczno-gospodarcze działające w środowisku wiejskim i na jego rzecz. Inne pozycje to: legitymacje przynależności do organizacji politycznych i społecznych, statuty, programy stronnictw i ugrupowań chłopskich, protokoły, księgi pamiątkowe, kroniki działalności organizacji ludowych działających w kraju, w tym protokoły działalności Domu Ludowego „Wisła” w Krakowie, jak również na emigracji: Holandia, Stany Zjednoczone. Wśród zbiorów pokaźną kolekcję zajmują pocztówki z okresu międzywojennego czy laurki okolicznościowe adresowane do Witosa. Wśród gazet dominuje prasa ludowa, w tym kompletne czasopisma „Piast”, „Wieści” czy „Gazeta Ludowa”. Dużą część dokumentów poświęcona jest działalności w ruchu ludowym Stanisława Mierzwy, bliskiego współpracownika W. Witosa. Ciekawostką w tym zbiorze są protokoły Rady Adwokackiej w Krakowie z lat 70. XX wieku, posiedzeń Rady Nadzorczej ZMW Spółdzielni Oświatowej w Krakowie z lat 30. XX wieku, szczątkowe dokumenty działalności Polskiej Akademickiej Młodzieży Ludowej w Krakowie, czy dokumenty dotyczące Fundacji Domu Ludowego „Wisła” w Krakowie (1929–1932). Rzeczy osobiste Wincentego Witosa oraz wyposażenie domu mieszkalnego stanowią zbiór depozytowy rodziny W. Witosa. Nasze muzeum posiada również ciekawą kolekcję ok. 40 sztandarów ludowych, dzięki nim można poznać symbolikę polskiego ruchu ludowego. Najcenniejszym wśród naszych sztandarów jest sztandar powiatowy PSL „Piast” z 1928 r.
