NA BISTER

Arles – Saliers (pomnik)

Tło historyczne

Region zwany Camargue na południu Francji kojarzony jest z deltą Rodanu i jego rozlewiskami, rezerwatem przyrody (oraz biosfery UNESCO), pastwiskami i stadami pasących się koni i byków oraz plagą komarów. W tym rajskim zakątku mieścił się obóz „Camargue” dla internowanych „Gitans, Tsiganes i Romów”*.

Choć koncentracyjne obozy na terenie Francji nie przypominały obozów w Rzeszy i na wschodzie Europy, to jednak warunki, które panowały w „obozach dla internowanych” oraz powszechny w czasie II wojny światowej głód – sprawiały, że więźniowie chorowali i umierali. Nie inaczej było w obozie w pobliżu wsi Saliers. Chaty kryte trzciną zebraną w okolicy (rozlewiska Rodanu), sklecone ze znalezionych materiałów zapewne byłyby atrakcją dla współczesnych turystów. A jednak brak ogrzewania jesienią i zimą, plaga komarów i robactwa latem, brud, głód – należały do codzienności więźniów, dzień za dniem.

Obóz internowania Cyganów Camargue występuje w źródłach jako obóz Arles lub Saliers (najbliższa mu wieś).

Opis upamiętnienia

Pomnik znajduje się przy drodze D37, ok. 20 km od sanktuarium Saintes-Maries-de-la-Mer, które dla Cyganów/Romów z całego świata jest szczególnym miejscem pielgrzymkowym ze względu na Kali Sarę (‘Czarną Sarę’ – św. Sarę).

W odległości 3,5 km od wsi Saliers, blisko Parc Naturel Régional de Camargue, znajduje się zatoczka i niewielki parking oraz – bardzo ciekawy pomnik, wykonany ze stali kortenowskiej.

Na postumencie z białego betonu, wysokiego na ok. pół metra, autor umieścił dwa bloki/słupy, które uformowane są z blachy stalowej i od frontu sprawiają wrażenie solidnych ścian/słupów, z tyłu widać, że blacha jest zawinięta i oparta (przyspawana) do stalowej konstrukcji. Pomiędzy ścianami, z obozu, przeciska się grupa ludzi, przedstawionych symbolicznie – można się dopatrzyć ich twarzy, zarysu ust, nosa, ale są jedynie kawałkami stopionej stali…

Na postumencie znajdują się dwie niewielkie tabliczki z wygrawerowanymi napisami w jęz. francuskim. Tabliczka z przodu informuje co upamiętnia pomnik. Tabliczka z prawej strony postumentu zawiera datę odsłonięcia pomnika (2.02.2006) oraz nazwisko jego autora (Jean Claude Guerri).

Napisy

Fr.

Camp de Gitans de Saliers / Juin 1942 – Août 1944 / Ici sous l’autorité du régime / de Vichy furent internes / 700 nomades.

Tłum.

Obóz cygański Saliers. Czerwiec 1942 – sierpień 1944. Tutaj, pod władzą reżimu Vichy internowano 700 nomadów.

Data odsłonięcia

6.02.2006

Artysta

Jean-Claude Guerri

Adres

Ok. 20 km na północ od Saintes-Maries-de-la-Mer przy drodze D37

Lokalizacja

43°38’10.6″N 4°28’32.8″

Materiały

http://www.lepoint.fr/editos-du-point/michel-colomes/le-camp-de-concentration-oublie-de-camargue-17-08-2014-1854382_55.php

https://saliersuncamppourlestsiganes.blogspot.com/

Wszystkie nazwiska internowanych francuskich Cyganów: http://memorialdesnomadesdefrance.fr/

Henriette Asséo, Marie-Christine Hubert, “Un camp pour les bohémiens: Mémoires du camp d’internement pour nomades de Saliers”, Mathieu Pernot (Illustr.), Actes-sud, 2001, p. 110.

Galeria

Dodaj komentarz