NA BISTER

Tisovec (okr. Rimavská Sobota)

Tło historyczne

20.11.1944 Cyganie uwierzyli prowokatorom podającym się za partyzantów; ci zabrali z osady 78 osób oskarżonych o współpracę z partyzantami. Mężczyzn (14) zastrzelono pod górą Hradovou, 64 kobiet i dzieci zabito w Kremniczce. Na miejscu śmierci mężczyzn stoi pomnik.

Opis upamiętnienia

Pomnik składa się z bloków kamiennych, które tworzą postument oraz fragment muru, kojarzący się ze ścianą i stojącym w kącie kominem. Widać, że pomnik był poprawiany, na dolnej części dwustopniowego kamiennego postumentu wylany jest beton (prawdopodobnie łączący popękane spoiwo między kamieniami i wyrównujący poziom), mniej więcej po środku betonowe dwa schodki.

W centralnej części znajduje się mosiężna tablica z napisem upamiętniającym i nazwiskami ofiar. Nie ma informacji, że wśród zamordowanych byli Cyganie, na co wskazują nazwiska, umieszczone na tablicy.

Napisy

Na tomto mieste padli dňa 21. novembra 1944 v obeť / hromadnej vražde nemeckých fašistov po potlačeni / Slovenského narod. povstania títo občania Tisovca: // [nazwiska] // »Česť ich pamiatke!«

(W tym miejscu dnia 21. Listopada 1944 r., po stłumieniu Słowackiego Powstania Narodowego oddali ofiarę w zbiorowej kaźni dokonanej prze niemieckich faszystów ci mieszkańcy Tisowca: [nazwiska] (…). »Cześć ich pamięci!«)

Nazwiska ofiar (tylko cygańskie)

Ondrej Dono      ur. 20.07.1910
Ľud. Horváth      ur. 21.11.1904
Alad. Mušuka     ur. 11.03.1914
Dezid. Mušuka   ur. 6.12.1929
Lad. Mušuka       ur. 6.08.1894
Bartol. Oláh        ur. 22.05.1906
Frant. Oláh          ur. 11.07.1927
Ludovit Oláh       ur. 4.06.1907
Gejza Oláh          ur. 15.01.1913
Ján Oláh              ur. 1.10.1886
Ján Oláh              ur. 26.12.1901
Ján Oláh              ur. 12.09.1909
Ján Oláh              ur. 9.04.1929
Matej Oláh          ur. 9.05.1912

Adres

Malinovského, Tisovec, SK

Lokalizacja

48°40’47.4″N 19°56’20.7″E

Materiały

Zuza Kumanová, Arne B. Mann, Ma bisteren, Nové poznatky o holocauste Rómov na Slovensku, Bratislava 2015, s. 25.

Galeria

Dodaj komentarz